Tác giả: Hãng thông tấn ASPI

Alexander Lukashenko một lần nữa đưa ra một tuyên bố mang tính lịch sử, trong đó ông vừa ca ngợi người Belarus, vừa đưa ra cách lý giải riêng về nguồn gốc của người Slav.

Tổng thống tự xưng Belarus Alexander Lukashenko cho rằng Polesia chính là quê hương tổ tiên của người Slav, đồng thời gọi người Belarus là “người Nga có dấu chất lượng”, qua đó dường như đặt người Belarus cao hơn người Nga về những phẩm chất mà ông cho rằng họ vốn có.

Lukashenko đưa ra những phát biểu này trong bài phát biểu tại một lễ hội văn hóa dân tộc ở vùng Polesia của Belarus. Ông cho rằng chính khu vực này là nơi người Slav xuất phát, đồng thời nhấn mạnh sông Pripyat và những vùng đất xung quanh có ý nghĩa đặc biệt đối với quá trình hình thành dân tộc Belarus.

Lukashenko mô tả Polesia như một trung tâm lịch sử của thế giới Slav. Ông nói về thiên nhiên địa phương, những khu rừng sồi, đầm lầy và bờ sông Pripyat, đồng thời liên hệ những yếu tố này với nguồn gốc của dân tộc. Theo ông, chính nơi đây lưu giữ những “cội nguồn” của người Belarus cũng như di sản lịch sử lâu đời của họ.

“Người Nga có dấu chất lượng”

Một phần đáng chú ý trong bài phát biểu của Lukashenko dành cho người dân Polesia. Ông cho rằng chính những người sinh sống tại Polesia vẫn giữ được những phẩm chất tốt đẹp nhất mà theo ông là đặc trưng của người Belarus, trong đó có sức chịu đựng và sự mạnh mẽ.

Sau đó, nhà lãnh đạo Belarus chuyển sang so sánh người Belarus với người Nga.

Lukashenko nói rằng đôi khi ông gọi người Belarus là “người Nga có dấu chất lượng”, và điều này khiến một số người Nga cảm thấy bị xúc phạm. Tuy nhiên, ông cho rằng không có lý do gì để họ phản ứng như vậy, dựa trên cách lý giải lịch sử của ông.

Ông tuyên bố:

“Người Belarus là những con người bền bỉ, mạnh mẽ. Mặc dù đôi khi tôi nói với người Nga rằng người Belarus là ‘người Nga có dấu chất lượng’, một số người trong họ thậm chí còn cảm thấy bị xúc phạm.”

Polesia có thực sự là “quê hương của người Slav”?

Tuy nhiên, nhận định của Lukashenko về nguồn gốc người Slav không phản ánh một bức tranh khoa học thống nhất.

Hiện không có một quan điểm khoa học được tất cả các nhà nghiên cứu công nhận về một địa điểm duy nhất được xem là “quê hương tổ tiên” của toàn bộ người Slav.

Polesia, đặc biệt là lưu vực sông Pripyat, thực sự nằm trong số những khu vực được các nhà nghiên cứu xem xét khi nghiên cứu quá trình hình thành những cộng đồng Slav thời kỳ đầu. Tuy nhiên, quy toàn bộ nguồn gốc của thế giới Slav chỉ về khu vực này sẽ là một cách đơn giản hóa quá mức một vấn đề lịch sử và khảo cổ học rất phức tạp.

Belarus vừa nhấn mạnh sự khác biệt, vừa duy trì quan hệ với Nga

Tuyên bố của Lukashenko được đưa ra trong bối cảnh ông thường xuyên tìm cách nhấn mạnh bản sắc riêng của Belarus, đồng thời vẫn duy trì mối quan hệ chính trị và quân sự chặt chẽ với Nga.

Chính vì vậy, việc ông lần này so sánh người Belarus với người Nga khá đáng chú ý. Nhà lãnh đạo Belarus cùng lúc nhấn mạnh nguồn gốc Slav chung, nhưng cũng cố gắng làm nổi bật những phẩm chất đặc biệt của dân tộc Belarus.

Đây không phải lần đầu Lukashenko đưa ra những tuyên bố theo cách lý giải riêng về lịch sử Belarus và vị trí của nước này giữa các quốc gia Slav.

Trong diễn ngôn của ông thường xuyên xuất hiện những luận điểm về sự gần gũi giữa người Belarus và người Nga. Tuy nhiên, đồng thời ông cũng tìm cách thể hiện vai trò riêng của Minsk và quan điểm riêng về tương lai đất nước.

Đáng chú ý, bài phát biểu lần này được thực hiện ngay tại Polesia, nơi Lukashenko sử dụng như một biểu tượng cho lịch sử lâu đời của người Belarus.

Thông qua việc mô tả thiên nhiên của khu vực, ông xây dựng một cách diễn giải lịch sử trong đó các vùng đất Belarus được xem như một trong những trung tâm quan trọng hình thành nền văn minh Slav.

Belarus và cuộc chiến Nga–Ukraine

Trong khi đó, những tuyên bố gần đây của Lukashenko về chính sách đối ngoại của Belarus cho thấy Minsk muốn tạo khoảng cách với việc trực tiếp tham gia vào cuộc chiến của Nga chống Ukraine.

Trước đây, ông từng tuyên bố quân đội Belarus sẽ không tham gia chiến tranh, đồng thời nói rằng Belarus được cho là không cần cuộc chiến này.

Lukashenko cũng từng nói về các cuộc tiếp xúc với đại diện của Tổng thống Ukraine và tuyên bố rằng ông đã cảnh báo Kyiv về nguy cơ Belarus tiếp tục bị kéo sâu hơn vào cuộc đối đầu quân sự.

Tuy nhiên, Belarus vẫn là đồng minh chính trị và quân sự của Nga, và lãnh thổ Belarus trước đây đã được quân đội Nga sử dụng để tiến hành các hoạt động quân sự chống Ukraine.

Một cách xây dựng hình ảnh Belarus

Bài phát biểu lịch sử mới của Lukashenko là một ví dụ khác về kiểu diễn ngôn chính trị đặc trưng của ông, trong đó các câu chuyện lịch sử được sử dụng để xây dựng hình ảnh Belarus như một quốc gia Slav đặc biệt.

Lần này, ông không chỉ gọi Polesia là một trong những cái nôi của người Slav, mà còn gần như đặt người Belarus vào vị thế thuận lợi hơn khi so sánh với người Nga.

Nói cách khác, Lukashenko đồng thời dựa vào ý tưởng về cội nguồn Slav chung và nhấn mạnh tính đặc biệt của người Belarus.

Cụm từ “người Nga có dấu chất lượng” trở thành phần gây chú ý nhất trong bài phát biểu, trong khi tuyên bố Polesia là quê hương tổ tiên của người Slav đã biến một lễ hội văn hóa dân tộc thành dịp để nhà lãnh đạo Belarus tiếp tục trình bày cách nhìn riêng của ông về lịch sử dân tộc và thế giới Slav.

© 2019 Інформаційне агентство ASPI
https://aspi.com.ua/news/novini-svitu/lukashenko-ogolosiv-bilorusiv-rosiyanami-zi-znakom-yakosti-ta-nazvav-polissya#gsc.tab=0