Tác giả: Hãng thông tấn ASPI

Quyết định của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki liên quan đến Huân chương Đại bàng Trắng dành cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã gây ra làn sóng phản ứng chính trị không chỉ tại Ukraine mà còn ngay trong lòng Ba Lan.

Một số nhân vật chính trị Ba Lan đã bắt đầu trả lại các phần thưởng cấp nhà nước mà họ từng được trao tặng để bày tỏ sự đoàn kết với Ukraine, đồng thời chỉ trích những bước đi mà theo họ có thể gây tổn hại đến mối quan hệ chiến lược giữa hai quốc gia.

Người đầu tiên trong giới chính trị Ba Lan tuyên bố trả lại phần thưởng nhà nước là cựu nghị sĩ Quốc hội Ba Lan Piotr Vogler. Ông quyết định từ bỏ Huân chương Thập tự Công trạng Vàng (Złoty Krzyż Zasługi) và giải thích rằng đây là hành động thể hiện sự không đồng tình với diễn biến của cuộc tranh cãi Ba Lan – Ukraine cũng như các quyết định của giới lãnh đạo Ba Lan.

Tranh cãi bắt nguồn từ quyết định đối với Zelensky

Vụ bê bối chính trị bùng phát sau khi Tổng thống Karol Nawrocki quyết định tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng – phần thưởng nhà nước cao quý nhất của Ba Lan – đã được trao cho Tổng thống Volodymyr Zelenskyy.

Phía Warsaw giải thích rằng quyết định này liên quan đến những bất đồng về ký ức lịch sử và các vấn đề xoay quanh cách đánh giá các sự kiện trong thời kỳ World War II.

Đáp lại, phía Ukraine tuyên bố sẽ không cho phép các vấn đề lịch sử bị biến thành công cụ gây sức ép chính trị.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định của Tổng thống Ba Lan là một “sai lầm chiến lược”, đồng thời nhấn mạnh rằng không quốc gia nào có quyền áp đặt cho Ukraine cách nhìn nhận lịch sử của mình.

Zelensky trả lại huân chương

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết ông đã hoàn trả Huân chương Đại bàng Trắng vì theo ông, phần thưởng này không chỉ dành cho cá nhân mình mà còn là biểu tượng ghi nhận người dân Ukraine và các quân nhân đang chiến đấu chống lại sự xâm lược của Nga.

Sau tuyên bố này, hàng loạt chính trị gia và nhà ngoại giao Ukraine cũng thông báo trả lại các phần thưởng do Ba Lan trao tặng.

Làn sóng phản đối còn có sự tham gia của các cựu Tổng thống Ukraine:

• Leonid Kuchma
• Viktor Yushchenko
• Petro Poroshenko

cùng nhiều quan chức khác của Ukraine.

Họ nhấn mạnh rằng quyết định của mình không nhằm chống lại nhân dân Ba Lan mà là phản ứng đối với đường lối chính trị của chính quyền Warsaw trong vụ việc cụ thể này.

Xuất hiện tranh cãi ngay trong nội bộ Ba Lan

Trong khi đó, tại Ba Lan, ngày càng có nhiều tiếng nói kêu gọi không để những bất đồng lịch sử phá hủy mối quan hệ đồng minh giữa hai nước.

Một bộ phận chính trị gia Ba Lan cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay chỉ mang lại lợi ích cho Russia, quốc gia được cho là có lợi khi sự hợp tác giữa Kyiv và Warsaw suy yếu.

Các nhà phê bình quyết định của Karol Nawrocki nhấn mạnh rằng Huân chương Đại bàng Trắng được trao cho Zelensky trong giai đoạn Nga tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Ukraine, và khi đó phần thưởng này được xem như biểu tượng cho sự ủng hộ của Ba Lan đối với cuộc kháng chiến của Ukraine.

Vì vậy, việc tước bỏ huân chương hiện nay bị nhiều người xem không đơn thuần là một động thái ngoại giao thông thường mà là một tín hiệu chính trị có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với quan hệ song phương.

Cần quay trở lại đối thoại

Bất chấp căng thẳng hiện nay, đại diện Ba Lan và Ukraine vẫn tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết phải quay trở lại bàn đàm phán.

Bởi dù còn tồn tại nhiều bất đồng về các vấn đề lịch sử, Ba Lan vẫn là một trong những đối tác quan trọng nhất của Ukraine trong cuộc đối đầu với Nga.

Vụ việc liên quan đến các huân chương hiện đã trở thành biểu tượng cho một vấn đề rộng lớn hơn nhiều: làm thế nào để cân bằng giữa ký ức lịch sử, chính trị nội bộ và yêu cầu bảo đảm an ninh chiến lược của khu vực.

Tương lai của một trong những liên minh quan trọng nhất tại Đông Âu sẽ phụ thuộc vào việc liệu Kyiv và Warsaw có thể chuyển từ các tuyên bố mang tính cảm xúc sang đối thoại ngoại giao thực chất hay không.

https://aspi.com.ua/news/politika/polski-politiki-pochali-povertati-nagorodi-navrockomu-superechka-z-ukrainoyu#gsc.tab=0