Bài viết của Andreas Schwarzkopf 

Bầu cử tại Hungary

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán có nguy cơ thất bại trong cuộc bầu cử sắp diễn ra. Dù nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ và Nga, ông vẫn đang ở thế bất lợi. Người có thể kế nhiệm ông sẽ phải đối mặt với một tình hình vô cùng khó khăn.

Tại Budapest – Phó Tổng thống Mỹ JD Vance có lẽ cũng không thể giúp Orbán tránh thất bại trong cuộc bầu cử vào Chủ nhật, ngày 12/4. Các cuộc thăm dò cho thấy đối thủ Péter Magyar đang dẫn trước khá xa. Nhiều người dân không hài lòng với chính phủ bị cho là tham nhũng của Orbán, và mong muốn thay đổi quyền lực để chấm dứt đà suy thoái kinh tế của đất nước.

Đảng Tisza của Péter Magyar có thể lần đầu tiên sau 16 năm đánh bại Orbán trong cuộc bầu cử quốc hội.

Những “thuyết âm mưu” từng giúp Orbán thành công trước đây, cũng như sự ủng hộ từ chính quyền Trump và Nga, đều không còn phát huy hiệu quả. Ngay cả nỗ lực gần đây của Orbán nhằm đổ lỗi cho Ukraine (thông qua việc phát hiện các chất nổ) để tập hợp sự ủng hộ trong nước cũng không thành công.

Nếu Magyar thắng, Orbán có thể nói bị “đánh cắp chiến thắng”

Tuy nhiên, nếu giành chiến thắng, Magyar vẫn sẽ phải vượt qua nhiều trở ngại. Trước hết, Orbán và lực lượng dân túy cánh hữu của ông có thể sẽ không dễ dàng chấp nhận thất bại, tương tự như những gì từng xảy ra ở Mỹ và Brazil, và có thể tuyên bố rằng chiến thắng đã bị “đánh cắp”.

Ngoài ra:

• Để thay đổi chính phủ, Magyar chỉ cần đa số đơn giản
• Nhưng để thay đổi hệ thống, ông cần tới 2/3 số phiếu, nhằm sửa đổi hiến pháp

Chỉ khi đó, ông mới có thể đảo ngược hệ thống bị cho là phản dân chủ và chống châu Âu mà Orbán đã xây dựng. Việc điều hành đất nước cũng sẽ khó khăn, vì Orbán và đảng Fidesz của ông đã cài cắm người của mình vào nhiều cấp trong bộ máy nhà nước.

Người dân chán Orbán, nhưng “chủ nghĩa Orbán” chưa chắc chấm dứt

Dù đa số người dân đã mất niềm tin vào Orbán vì ông không còn mang lại triển vọng, nhưng không phải ai cũng phản đối các chính sách của ông, đặc biệt là chính sách nhập cư. Vì vậy, sự kết thúc sự nghiệp chính trị của Orbán chưa chắc đồng nghĩa với việc “chủ nghĩa Orbán” biến mất.

Tuy vậy, nếu Magyar chiến thắng, nhiều khả năng các thủ đô châu Âu, đặc biệt là Brussels, sẽ vui mừng. Với đường lối thân châu Âu của ông, Hungary có thể sẽ ngừng cản trở các dự án của EU. Các gói viện trợ của EU dành cho Ukraine cũng có thể được triển khai thuận lợi hơn.

Châu Âu nên nhanh chóng hỗ trợ Magyar nếu ông thắng cử

Sự suy yếu của Orbán có thể ảnh hưởng đến các lực lượng chống phương Tây ở Cộng hòa Séc và Slovakia. Quan trọng hơn, chiến thắng của Magyar sẽ được xem là chiến thắng của dân chủ, sau nhiều năm Orbán và các nhóm tài phiệt bị cáo buộc đã:

• kiểm soát truyền thông
• điều chỉnh khu vực bầu cử có lợi cho mình
• làm suy yếu phe đối lập

Tuy nhiên, những thay đổi quyền lực gần đây ở Ba Lan và Anh cũng cho thấy quá trình cải cách sau đó không hề dễ dàng. Do đó, EU – đặc biệt là Brussels – cần nhanh chóng hỗ trợ chính phủ mới.

Các khoản hỗ trợ tài chính của EU dành cho Hungary, vốn bị đóng băng do chính sách của Orbán, nên được giải ngân sớm nếu Magyar chiến thắng, nhằm giúp ông có một khởi đầu thuận lợi – với điều kiện ông thực hiện chính sách thân châu Âu như kỳ vọng.

Orban droht Niederlage bei Ungarn-Wahl: Magyar lässt Europa hoffen, aber nicht jubeln