Những phát ngôn của Vladimir Putin về việc Nga sẵn sàng quay lại đàm phán hòa bình có thể không xuất phát từ mong muốn thực sự chấm dứt chiến tranh, mà là từ một tình hình chính trị mới trong đó Moscow đang chịu áp lực ngày càng tăng. 

Nhà phân tích Sam Keeley của tờ Independent tin rằng Điện Kremlin đã bắt đầu sử dụng chủ đề hòa bình một cách tích cực hơn sau một loạt vấn đề mà Nga gặp phải trên chiến trường và trên trường quốc tế.

Theo chuyên gia này, những tuyên bố của giới lãnh đạo Nga về đàm phán xuất hiện trong bối cảnh Ukraine tấn công các mục tiêu quan trọng trên lãnh thổ Liên bang Nga, các vấn đề về hậu cần và sự lo ngại ngày càng gia tăng trong nội bộ Nga do cuộc chiến kéo dài. Ông Kiely nhận định rằng Moscow có thể đang cố gắng đưa tình hình trở lại giai đoạn mà các đối tác phương Tây của Ukraine nghi ngờ khả năng chống lại sự xâm lược của Nga.

Trước đây, Putin từng tuyên bố Nga vẫn sẵn sàng đàm phán hòa bình với Ukraine. Tuy nhiên, những tín hiệu như vậy từ Điện Kremlin thường đi kèm với những điều kiện mà Kyiv và các đồng minh coi là nỗ lực nhằm đạt được những nhượng bộ chính trị hơn là sự sẵn sàng cho một kết thúc công bằng cho cuộc chiến.

Nhà phân tích nhận định rằng đối với chính quyền Nga, lời lẽ ngoại giao thường là một phần của chiến lược rộng lớn hơn. Moscow có thể sử dụng chủ đề đàm phán để gây ảnh hưởng đến dư luận quốc tế, tạo ra vẻ ngoài đang tìm kiếm sự thỏa hiệp, đồng thời vẫn tiếp tục gây áp lực quân sự.

Một yếu tố khác là sự thay đổi trong quan hệ giữa Nga và Hoa Kỳ. Theo Keeley, Điện Kremlin có thể đã nhận thấy rằng lập trường của Donald Trump về cuộc chiến và vấn đề Ukraine đã trở nên ít thuận lợi hơn cho Moscow so với trước đây. Theo nhà phân tích này, đây có thể là một trong những yếu tố buộc giới lãnh đạo Nga phải tái kích hoạt ngôn từ hòa bình.

Đồng thời, ngày càng có sự đồng thuận trong giới quốc tế rằng ý định thực sự của Nga không nên được đánh giá bằng những tuyên bố mà bằng những hành động cụ thể. Những nỗ lực trước đây của Điện Kremlin nhằm đàm phán đều diễn ra song song với các hành động thù địch và việc đưa ra những yêu cầu mà Ukraine cho là không thể chấp nhận được.

Tình hình trên chiến trường cũng trở thành một yếu tố quan trọng trong diễn ngôn ngoại giao mới của Moscow. Nhà phân tích lưu ý rằng Ukraine đã có thể tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga, điều này tạo ra những thách thức bổ sung cho Điện Kremlin và buộc họ phải xem xét lại chiến lược thông tin của mình.

Theo Kiely, câu hỏi then chốt đối với phương Tây hiện nay là liệu sự ủng hộ dành cho Ukraine có mạnh mẽ hơn trong bối cảnh những thách thức mới đối với Nga hay không. Ông nhấn mạnh rằng tiến trình ngoại giao sẽ chỉ có triển vọng nếu Moscow sẵn sàng thực hiện những bước đi thực tế, chứ không chỉ là những tuyên bố công khai về hòa bình.

Do đó, những tuyên bố mới của Putin về đàm phán có thể không hẳn là dấu hiệu kết thúc chiến tranh mà là nỗ lực của Điện Kremlin nhằm thích ứng với tình hình đã thay đổi. Tại Kyiv và giữa các đồng minh của Ukraine, người ta vẫn kiên quyết cho rằng bất kỳ nền hòa bình nào cũng phải dựa trên chủ quyền của Ukraine, các đảm bảo an ninh và chấm dứt sự xâm lược của Nga.